Wielu mieszkańców bloków wciąż zastanawia się, czy przysługiwał im dodatek węglowy, biorąc pod uwagę różnorodne systemy ogrzewania w budynkach wielorodzinnych. Chociaż program ten był jednorazowym wsparciem z 2022 roku i obecnie nie ma możliwości składania nowych wniosków, pytania o jego zasady nadal często się pojawiają. W tym artykule wyjaśnię, kiedy dodatek węglowy faktycznie przysługiwał mieszkańcom bloków, a kiedy nie, koncentrując się na kluczowym kryterium, jakim było główne źródło ogrzewania zgłoszone do CEEB.
Dodatek węglowy dla mieszkańców bloków: czy przysługiwał i od czego zależał?
- Dodatek węglowy był jednorazowym wsparciem finansowym z 2022 roku i obecnie nie ma możliwości składania nowych wniosków.
- Kluczowym warunkiem do jego otrzymania było posiadanie głównego źródła ogrzewania zasilanego węglem, zgłoszonego do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
- Mieszkańcy bloków mogli otrzymać dodatek, jeśli mieli indywidualny piec węglowy w mieszkaniu lub jeśli cały budynek był ogrzewany ze wspólnej kotłowni węglowej.
- Wsparcie nie przysługiwało osobom podłączonym do miejskiej sieci ciepłowniczej, dla których przewidziano inne formy pomocy, np. bon ciepłowniczy.
- Wniosek o dodatek składało indywidualne gospodarstwo domowe, a nie wspólnota czy spółdzielnia mieszkaniowa.
- Zasada "jeden adres, jeden dodatek" została zmodyfikowana, by umożliwić wsparcie kilku gospodarstwom domowym w jednym budynku.
Dodatek węglowy dla mieszkańców bloków: co warto wiedzieć
Dodatek węglowy, wprowadzony w 2022 roku, był odpowiedzią rządu na drastyczny wzrost cen węgla. Zaprojektowano go jako jednorazowe wsparcie finansowe dla gospodarstw domowych, które ogrzewały się węglem. Chociaż program ten już się zakończył i nie ma możliwości składania nowych wniosków, zasady jego przyznawania wciąż budzą wiele pytań, zwłaszcza wśród mieszkańców budynków wielorodzinnych.
Z mojej perspektywy, jako ekspertki w tej dziedzinie, zauważyłam, że wiele osób, mieszkających w blokach, nie było pewnych, czy w ogóle mogło ubiegać się o to wsparcie. Wynikało to często z różnorodności systemów grzewczych w budownictwie wielorodzinnym. Poniżej wyjaśnię kluczowe warunki, które decydowały o kwalifikacji do dodatku węglowego, rozwiewając wszelkie wątpliwości.
Główne źródło ogrzewania klucz do dodatku
Najważniejszym kryterium, które decydowało o przyznaniu dodatku węglowego, było główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego. Musiało ono być zasilane wyłącznie paliwami stałymi, takimi jak: węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego. Jeśli głównym źródłem ciepła w Państwa mieszkaniu był gaz, prąd, olej opałowy, drewno kawałkowe czy inne paliwa, dodatek węglowy niestety nie przysługiwał. To kluczowa zasada, o której zawsze przypominam, bo często była pomijana w interpretacjach.
Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB): jej rola w przyznawaniu dodatku
Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków, w skrócie CEEB, to ogólnopolska baza danych, która gromadzi informacje o wszystkich źródłach ogrzewania w budynkach. Wpis lub zgłoszenie Państwa źródła ciepła do CEEB było absolutnie koniecznym warunkiem formalnym do otrzymania dodatku węglowego. Bez tego wpisu, nawet jeśli faktycznie ogrzewali się Państwo węglem, dodatek nie mógł zostać przyznany. To była podstawa weryfikacji, która miała na celu uporządkowanie danych i zapewnienie, że wsparcie trafi do właściwych osób. Zawsze podkreślam, jak ważne jest, aby dane w CEEB były aktualne i zgodne z rzeczywistością.
Dodatek węglowy w bloku: różne scenariusze i zasady
Prawo do dodatku węglowego w budynkach wielorodzinnych, czyli popularnych blokach, było nieco bardziej złożone i zależało od konkretnego sposobu ogrzewania. Przyjrzyjmy się poszczególnym scenariuszom, które mogły wystąpić.
Własny piec węglowy w mieszkaniu: czy dodatek przysługiwał?
Tak, dodatek węglowy przysługiwał mieszkańcom bloków, którzy posiadali w swoim mieszkaniu indywidualne źródło ciepła zasilane węglem. Mogło to być na przykład piec kaflowy, piec typu "koza" lub inny kocioł na paliwo stałe, pod warunkiem, że był on zgłoszony do CEEB jako główne źródło ogrzewania. W takim przypadku wniosek składało indywidualne gospodarstwo domowe, dokładnie tak samo, jak właściciel domu jednorodzinnego.
Wspólna kotłownia węglowa w bloku: kto i jak składał wniosek?
Sytuacja stawała się ciekawsza, gdy cały budynek był ogrzewany ze wspólnej, osiedlowej kotłowni węglowej. Ważne jest, aby nie mylić tego z podłączeniem do miejskiej sieci ciepłowniczej o tym za chwilę. Jeśli kotłownia ta była zasilana węglem i zgłoszona do CEEB, to również w tym przypadku mieszkańcy mogli ubiegać się o dodatek. Każde gospodarstwo domowe w takim bloku składało wniosek indywidualnie. To oznaczało, że nawet jeśli ciepło było dostarczane centralnie z jednej kotłowni, to wsparcie finansowe było przeznaczone dla poszczególnych rodzin, a nie dla zarządcy budynku. To był jeden z punktów, który budził najwięcej pytań, ale zasada była jasna: wniosek składało gospodarstwo domowe.
Ogrzewanie z miejskiej sieci ciepłowniczej: dlaczego dodatek nie przysługiwał?
Tu sprawa jest jednoznaczna: dodatek węglowy NIE przysługiwał, gdy mieszkanie lub cały blok były podłączone do miejskiej sieci ciepłowniczej. Powód był prosty: wsparcie było skierowane do osób, które bezpośrednio ponosiły koszty zakupu węgla do swojego źródła ogrzewania. Mieszkańcy podłączeni do sieci miejskiej płacą za ciepło dostarczane przez przedsiębiorstwo energetyczne, które to przedsiębiorstwo odpowiada za zakup paliwa (w tym węgla, jeśli go używa). Dla tej grupy przewidziano inne formy wsparcia, o których opowiem w dalszej części artykułu.
Kto mógł złożyć wniosek o dodatek węglowy?
Zawsze podkreślam, że wniosek o dodatek węglowy składało gospodarstwo domowe, a nie podmioty zbiorowe. To kluczowa informacja, która często umykała w początkowych interpretacjach przepisów.
Definicja gospodarstwa domowego: kluczowe pojęcie dla dodatku
W kontekście dodatku węglowego, gospodarstwo domowe definiowano jako zespół osób mieszkających i gospodarujących wspólnie (gospodarstwo wieloosobowe) lub osobę samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo jednoosobowe). To właśnie to pojęcie było kluczowe, ponieważ dodatek przysługiwał na jedno gospodarstwo domowe, a nie na lokal czy osobę. Nawet jeśli w jednym lokalu mieszkały dwie osoby, ale prowadziły wspólne gospodarstwo, przysługiwał im jeden dodatek. To miało zapewnić, że wsparcie trafi do faktycznych jednostek ekonomicznych.
Właściciel czy najemca: czy status prawny lokalu miał znaczenie?
Ważną informacją jest to, że status prawny lokalu nie miał znaczenia. Wniosek o dodatek węglowy mogła złożyć osoba faktycznie zamieszkująca pod danym adresem i prowadząca tam gospodarstwo domowe. Oznacza to, że dodatek przysługiwał zarówno właścicielom mieszkań, jak i ich najemcom, pod warunkiem spełnienia pozostałych kryteriów, w tym posiadania głównego źródła ogrzewania na węgiel zgłoszonego do CEEB. Liczył się fakt zamieszkiwania i ponoszenia kosztów ogrzewania, a nie tytuł prawny do nieruchomości.
Czy wspólnota lub spółdzielnia mieszkaniowa mogła złożyć wniosek?
Odpowiedź jest jednoznaczna: ani spółdzielnia mieszkaniowa, ani wspólnota mieszkaniowa nie mogły składać wniosków o dodatek węglowy za swoich mieszkańców. Każdy wniosek był indywidualny i musiał być złożony przez konkretne gospodarstwo domowe. Spółdzielnie i wspólnoty nie były uprawnione do pośredniczenia w tym procesie, co miało na celu uniknięcie niejasności i zapewnienie bezpośredniego wsparcia dla obywateli.
Jeden adres, wiele gospodarstw: jak to działało?
Początkowo zasada "jeden adres, jeden dodatek" budziła sporo kontrowersji, zwłaszcza w kontekście budynków wielorodzinnych. Wyobraźmy sobie sytuację, gdzie pod jednym adresem, np. w starym budynku, funkcjonowało kilka niezależnych gospodarstw domowych, każde w osobnym lokalu, ale formalnie pod tym samym numerem porządkowym. Pierwotne przepisy mogły prowadzić do sytuacji, w której tylko jedno z tych gospodarstw mogło otrzymać wsparcie.
Nowelizacja przepisów: wsparcie dla wielu rodzin w jednym budynku
Na szczęście, przepisy zostały znowelizowane, aby uwzględnić specyfikę budownictwa wielorodzinnego i umożliwić uzyskanie wsparcia kilku gospodarstwom domowym zamieszkującym pod jednym adresem, ale w odrębnych lokalach. To była bardzo ważna zmiana, która sprawiedliwie rozszerzyła dostęp do dodatku. Dzięki niej, jeśli w jednym budynku, pod tym samym adresem, znajdowały się np. trzy niezależne mieszkania, każde z własnym piecem węglowym i osobnym gospodarstwem domowym, każde z nich mogło ubiegać się o dodatek.
Wywiad środowiskowy: narzędzie weryfikacji niezależności gospodarstw
W przypadku wątpliwości co do niezależności gospodarstw domowych, zwłaszcza gdy pod jednym adresem złożono kilka wniosków, gmina miała prawo przeprowadzić wywiad środowiskowy. Celem takiego wywiadu było potwierdzenie, czy faktycznie pod danym adresem funkcjonuje więcej niż jedno, niezależne gospodarstwo domowe. Było to narzędzie mające zapobiec nadużyciom i zapewnić, że wsparcie trafia do tych, którzy faktycznie go potrzebują i spełniają kryteria.
Dodatek węglowy w 2026 roku: czy program powróci?
Chciałabym jasno podkreślić, że program dodatku węglowego był wsparciem jednorazowym, skierowanym na konkretny sezon grzewczy w 2022 roku. Zakończył się on i na początku 2026 roku nie ma możliwości składania nowych wniosków. Rząd nie zapowiedział jego kontynuacji w tej samej formie na sezon 2025/2026. Warto mieć to na uwadze, planując domowy budżet i szukając ewentualnego wsparcia na ogrzewanie.
Bon ciepłowniczy: alternatywa dla mieszkańców bloków z ogrzewaniem miejskim
Dla mieszkańców bloków, którzy nie kwalifikowali się do dodatku węglowego ze względu na podłączenie do ciepła systemowego (miejskiej sieci ciepłowniczej), kluczową formą wsparcia jest bon ciepłowniczy. To program, który ma na celu zrekompensowanie części kosztów ogrzewania dla gospodarstw domowych korzystających z ciepła sieciowego, gazu, czy energii elektrycznej, a więc dla tych, którzy nie kupują węgla bezpośrednio.
Przeczytaj również: Koszt windy w bloku: Od 80 tys. do 400 tys. zł. Jak sfinansować?
Bon ciepłowniczy w 2026 roku: warunki i terminy składania wniosków
Bon ciepłowniczy na 2026 rok będzie skierowany do gospodarstw domowych spełniających określone kryteria. Zgodnie z zapowiedziami, warunki jego otrzymania będą obejmować:
- Kryterium dochodowe, które będzie musiało zostać spełnione przez gospodarstwo domowe.
- Przekroczenie określonego progu ceny ciepła w danej lokalizacji (np. powyżej 170 zł/GJ), co ma zapewnić wsparcie tam, gdzie koszty ogrzewania są najbardziej dotkliwe.
Orientacyjne terminy składania wniosków o bon ciepłowniczy na 2026 rok przewidziane są od 1 lipca do 31 sierpnia 2026 roku. Zachęcam do śledzenia aktualnych informacji na stronach rządowych i w lokalnych urzędach, aby nie przegapić możliwości skorzystania z tego wsparcia.
